Ιστορίες Πλεξίματος

Νήματα 

...και πώς να τα επιλέξω

Όταν αποφασίσουμε ότι θέλουμε ένα χειροποίητο πλεχτό πρέπει να αποφασίσουμε και το είδος του νήματος που θα χρειαστούμε. Οι επιλογές που διαθέτουμε είναι πάρα πολλές και μπορεί να μας μπερδέψουν.

Κατ' αρχάς εξαρτάται από την εποχή. Είναι άνοιξη/καλοκαίρι ή φθινόπωρο/χειμώνας; Το θέλουμε λεπτό; Χοντρό; Και σε τι ποιότητα; Σε ποιο κόστος; Δεν είναι εύκολη απόφαση...

Ας δούμε τι επιλογές υπάρχουν. Στην ελληνική αγορά, δυστυχώς, είναι κάπως περιορισμένες αν και, τελευταία, βλέπω να γίνεται μια προσπάθεια να ενημερωθούν τα καταστήματα με νέες μάρκες και είδη. Φυσικά, υπάρχει πάντοτε η επιλογή να παραγγείλουμε από το εξωτερικό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται (καθυστερήσεις παράδοσης, επιπλέον δασμοί/τέλη, κλπ). Στην ετικέτα του κάθε νήματος θα βρείτε και την περιγραφή του:

- Μαλλί (wool/lana) - παρθένο μαλλί (virgin wool) - Superwash: Παράγεται συνήθως από μαλλί προβάτου αλλά και από άλλα ζώα όπως, π.χ., το μοχέρ και το κασμίρ που είναι από κατσίκα. Λόγω του ότι είναι κατσαρό είναι και πιο ογκώδες από άλλα νήματα. Απορροφά την υγρασία εύκολα. Το superwash είναι μαλλί που έχει επεξεργαστεί ώστε να πλένεται στο πλυντήριο. Αν δείτε στην ετικέτα να γράφει παρθένο μαλλί σημαίνει ότι επεξεργάζεται για πρώτη φορά.

- Μοχέρ (mohair): Προέρχεται από κατσίκες ράτσας Αγκύρας. Είναι απαλό και αφήνει μια υπέροχη όψη στην επιφάνεια του σχεδίου. Δεν έχει μεγάλη ελαστικότητα είναι όμως ανθεκτικό. Ιδανικό για ρούχα, κάλτσες και άλλα αξεσουάρ, σε συνδυασμό με άλλα υλικά.

- Κασμίρ (kashmir): Παράγεται κι αυτό από τις ομώνυμες κατσίκες. Είναι ιδιαιτέρως απαλό, είναι ανθεκτικό, φωτεινό και με πολύ ωραία υφή. Είναι από τα ακριβότερα νήματα που θα βρούμε στο εμπόριο.

- Αγκορά (angora): Παράγεται από την ομώνυμη ράτσα κουνελιού. Είναι γνωστό για την απαλότητα και την μεταξένια υφή του. Είναι λεπτότερο και ελαφρύτερο από το μαλλί και πολύ ζεστό. Το μεγαλύτερο μειονέκτημά του είναι ότι αφήνει τρίχα.

- Μετάξι (silk): Είναι μια από τις πολυτιμότερες ζωικές ίνες και βγαίνει από την κάμπια του μεταξοσκώληκα. Είναι πολύ μαλακό και ανθεκτικό και διατηρεί τη θερμότητα. Είναι δύσκολο στο πλέξιμο γιατί γλιστράει αλλά και γιατί δεν έχει ελαστικότητα. Προσθέτει, όμως, γυαλάδα και λάμψη στο πλεκτό μας.

- Μερινός (merino): Παράγεται από την ομώνυμη φυλή προβάτων, βραβευμένων για το μαλλί τους. Είναι λεπτότερο από άλλα είδη μαλλιών προβάτων.

- Αλπακά (alpaca): Παράγεται από το τρίχωμα του ομώνυμου ζώου που ζει στις Άνδεις της Ν.Αμερικής. Είναι υψηλής ποιότητας, απαλό και γυαλιστερό. Είναι παρόμοιο με το μαλλί προβάτων όμως, είναι θερμότερο και στιλπνό. Το μειονέκτημά του είναι ότι, αν χρησιμοποιηθεί από μόνο του, ενδέχεται το πλεκτό να μην διατηρήσει το αρχικό του σχήμα.

- Βαμβάκι (cotton/algodon): Είναι απαλό νήμα. Το μερσεριζέ βαμβάκι έχει υποστεί επεξεργασία για να αυξήσει τη λάμψη του και την ανθεκτικότητά του στη βαφή. Είναι ισχυρότερο και λαμπερότερο από το κανονικό βαμβάκι. Ιδανικό για καλοκαιρινά πλεκτά.

- Βισκόζη (viscose): Είναι τεχνητή υφαντική ίνα και θεωρείται το τεχνητό μετάξι. Φτιάχνεται από κυτταρίνη ξύλου και έχει παρόμοιες ιδιότητες με το βαμβάκι. Ιδανικό για καλοκαιρινά πλεκτά.

- Λινό (linen): Είναι φυτικής προέλευσης με λαμπερή σχετικά όψη, δροσερό και με μεγάλη απορροφητικότητα στην υγρασία. Κατάλληλο για καλοκαιρινά πλεκτά. Συνήθως αναμιγνύεται με άλλες ίνες.

- Ακρυλικό (acrylic): Παράγεται από συνθετικές ίνες. Είναι μαλακό, ελαφρύ, ζεστό και έχει την αίσθηση του μαλλιού. Μπορεί να πλυθεί στο πλυντήριο. Είναι υποαλλεργικό, ανθεκτικό στο σκόρο και στα χημικά. Δεν είναι τόσο ζεστό όσο το μαλλί. Είναι φθηνότερο από το μαλλί και, αν και φτιάχνεται από θερμοπλαστικό υλικό, δε λιώνει.

- Πολυαμίδιο & νάυλον (polyamide/nylon): Είναι τεχνητά, ανθεκτικά νήματα. Είναι και αυτά θερμοπλαστικά υλικά. Οι ίνες αυτές αναμιγνύονται σε μικρό ποσοστό με άλλες υφαντικές ίνες για να τους δώσουν αντοχή, όπως για παράδειγμα στα νήματα για κάλτσες.

Τελειώνοντας, λοιπόν, εδώ τη λίστα με τις πιο γνωστές και συνηθισμένες ποιότητες που μπορεί κανείς να βρει στα καταστήματα μαλλιών/νημάτων, καταλήγουμε στο ότι, οι φυσικές πρώτες ύλες συνήθως είναι πιο ακριβές και, ίσως να χρειάζονται μια ιδιαίτερη προσοχή στη διαχείρισή τους σε σύγκριση με τις τεχνητές ίνες. Λαμβάνοντας, λοιπόν, υπόψη μας όλες αυτές τις πληροφορίες μπορούμε πιο εύκολα και στοχευμένα να επιλέξουμε το κατάλληλο νήμα για εμάς και, φυσικά, την τσέπη μας!

Ιστορίες για κάλτσες

...και πώς αυτές σου γίνονται εμμονή

Να μου το έλεγαν ότι θα το πάθαινα αυτό, δεν θα το πίστευα ποτέ και με τίποτα! Θέλεις γιατί από παιδί είχα μια ευαισθησία στο μάλλινο κατάσαρκα, θέλεις γιατί η τεχνολογία έχει αλλάξει το μάλλινο κι εγώ δεν το είχα λάβει υπόψη μου; Δεν ξέρω να το εξηγήσω...

Είχα ξεχάσει πως, κάποτε, η γιαγιά μου έπλεκε "τερλίκια" με τις καλτσοβελόνες της και το θυμήθηκα πάλι όταν άρχισα να ψάχνω οτιδήποτε αφορούσε το πλέξιμο και τις είδα σε διάφορα σάιτ. Φυσικά, οι καλτσοβελόνες του σήμερα δεν έχουν καμία σχέση με αυτές τις γιαγιάς μου. Είναι μοντέρνες, ντιζαϊνάτες, χρωματιστές, εργονομικές, ξύλινες ή μεταλλικές αλλά, προ παντός, δεν είναι σκουριασμένες!

Κάποια στιγμή, λοιπόν, μου καρφώθηκε η ιδέα να δοκιμάσω να πλέξω κάλτσες! Είχα δει τόσα καταπληκτικά σχέδια που, λέω, "Δε μπορεί! Αφού τα καταφέρνουν οι άλλες γιατί να μην τα καταφέρω κι εγώ;" Φοβερή εμπειρία, κυριολεκτικά και μεταφορικά!

Το πρώτο μου ζευγάρι ήταν ένα ζευγάρι "τσουράπια", ξέρετε, εκείνα που μοιάζουν κάτι ανάμεσα σε κάλτσα και παντόφλα για το σπίτι. Χοντρό νήμα, ανθεκτικό και φτηνό, για να μην κλαίμε και τα λεφτά μας δηλαδή... Αφού τα κουτσοκατάφερα είπα να πιάσω και το πιο λεπτό νήμα. Άλλη τεχνική, άλλα προβλήματα εδώ. Ίδρωσα, ξε-ίδρωσα, το κατάφερα κι αυτό. Ε! Μετά, ποιος με πιάνει! Έπλεξα, έπλεξα...το ένα σχέδιο μετά το άλλο, τη μια τεχνική μετά την άλλη, όχι να αλλάξω τη φτέρνα σε αυτό το ζευγάρι, όχι να τροποποιήσω τα δάχτυλα στο άλλο... Να μην τα πολυλέμε, έγινα προφέσορας στην κάλτσα, τις πλέκω πια και με κλειστά μάτια. Α! Και ανακάλυψα, μέσα σε όλα ότι, δεν με τσιμπάει πια το μάλλινο κατάσαρκα!

Το πρόβλημα είναι ότι, δεν τελειώνουν τα σχέδια κι όλο και πλέκω...

Το νέο μου χόμπι

...και το κόλλημα που έφαγα με αυτό

Το γνωρίζετε κι εσείς καλά πως, το πλέξιμο είναι μια εξαιρετική απασχόληση που βοηθάει και σαν ψυχοθεραπεία. Αντί να απασχολείς το μυαλό σου με τα προβλήματα της καθημερινότητας, το βάζεις να μετράει πόντους και σειρές, κοψίματα και ριξίματα και να κρατάει λογαριασμό και, στο τέλος, έχεις κι ένα καινούργιο πουλόβερ στη ντουλάπα σου!

Έχει όμως κι ένα πάρεργο κι αυτό είναι η επιλογή κι αγορά των μαλλιών. Πάρεργο, ναι, αλλά κοίτα να δεις πόση ώρα του διαθέτεις και τι ευχαρίστηση σου δίνει η απασχόληση μαζί του! Εντάξει, ΚΑΙ πονοκέφαλο, όταν έχεις μεγάλη ποικιλία για να επιλέξεις!

Την έπαθα κι εγώ τη ζημιά και, αν δεν χαζέψω καθημερινά στα on-line καταστήματα κανένα δίωρο (και βάλε) δε γίνεται! Θα ξυπνήσω το πρωί, θα φτιάξω το καφεδάκι μου και θα ανοίξω, απαραιτήτως, τον υπολογιστή μου για να "ψωνίσω"! Τα ψάχνω, τα διαλέγω και τα βάζω στο "καλάθι" αλλά, ευτυχώς την τελευταία στιγμή συγκρατούμαι και δεν τα αγοράζω κανονικά γιατί, ένα που θα γέμιζα το σπίτι και δεν θα ήξερα τι να τα κάνω κι ένα που θα μας οδηγούσα σε οικονομική καταστροφή και όλεθρο! Βέβαια, κάπου κάπου το κάνω το παρακάτω βήμα αλλά πάντα με σκοπό! Και ο σύζυγος γνωρίζει πόσο μυαλωμένη γυναίκα είμαι και χαμογελάει όταν ο κούριερ χτυπάει το κουδούνι!

Και, ορίστε και το τελευταίο μου "ολίσθημα": Πριν μερικές εβδομάδες πήγαμε ένα ταξίδι στο εξωτερικό, για λίγες ημέρες. Να σας ομολογήσω ότι, είχα ήδη κάνει την έρευνά μου και ήξερα που βρίσκονται τα καταστήματα πώλησης μαλλιών! Έφερα λοιπόν τη βόλτα μας, όλως τυχαίως, να περνάει έξω από μερικά από αυτά και εννοείται πως κατέληξα να ψωνίζω μαλλιά και βελόνες. Μαζί με το σύζυγο! Ο οποίος, αφού ψώνισα και φύγαμε (με είδε πόσο ευτυχισμένη ήμουν), μου δήλωσε: "Κατάλαβα! Τώρα, όποτε κάνουμε κάποιο ταξίδι στο εξωτερικό, το πρώτο αξιοθέατο που θα επισκεπτόμαστε θα είναι ένα κατάστημα μαλλιών!"

(η φωτογραφία είναι από το συγκεκριμένο κατάστημα!)

Χειροποίητα βαμμένα μαλλιά

...και τι αυτό σημαίνει

Σας έχει τύχει να δείτε κάποια πλεκτά ρούχα των οποίων το χρώμα δεν είναι αυτό το συμπαγές, μονοκόμματο χρώμα που όλοι γνωρίζουμε;  Που κάνει κάποιες διχρωμίες, έχει κάποια σημεία που είναι πιο ανοιχτόχρωμα ή πιο σκουρόχρωμα; Που ντεγκραντάρει από το σκούρο στο ανοιχτό ή ανάποδα; Που μοιάζει σαν να έχει πιτσιλιές από άλλο χρώμα, όχι όμως όπως στο τουίντ αλλά σαν να έσταξε άλλο χρώμα σε σημεία της επιφάνειάς του; Ή, που να αλλάζει χρώματα στην πορεία, σαν σε ρίγες; 

Αυτά τα μαλλιά, όσο και να τα ψάξετε, δεν θα τα βρείτε στα καταστήματα με τα τυποποιημένα. Δηλαδή...θα τα βρείτε αλλά όχι ακριβώς αυτά!  Γιατί, αυτά τα μαλλιά είναι "βαμμένα στο χέρι" (hand-dyed wool/yarn) και βάφονται στην κουζίνα ή σε μικρά εργαστήρια, συνήθως μέσα στο σπίτι, των ανθρώπων που ασχολούνται με αυτήν την τέχνη.  Υπάρχουν, δηλαδή, μικρές οικοτεχνίες που τα παράγουν και, αυτό φυσικά σε μικρές ποσότητες.  Και, ναι! είναι τέχνη να ξέρεις να βάφεις το δικό σου μαλλί γιατί πρέπει να γνωρίζεις τι κάνεις και πώς το κάνεις. 

Η ιστορία της τέχνης αυτής χάνεται στα βάθη του χρόνου. Και μπορεί η σύγχρονη βιομηχανία να την έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό, το αισθητικό αποτέλεσμά της όμως δεν έχει μπορέσει να το αντικαταστήσει!  Γιατί ποτέ, καμία μπάλα μαλλιού βαμμένου στο χέρι δεν θα είναι ίδια με τη διπλανή της, ακόμα και αν βάφτηκαν στο ίδιο καζάνι!  Αυτή είναι όλη η ομορφιά και, αν θέλετε, η φιλοσοφία του χειροποίητου!  

Τα χρώματα για τη βαφή άλλες φορές θα τα βρείτε στα καταστήματα και άλλες φορές μπορείτε να τα ψάξετε στη φύση. Υπάρχουν πολλά φυτά, ακόμα και στους κήπους μας, που έχουν χρωστικές ιδιότητες (π.χ. το κρεμμύδι).  Θα πρέπει όμως να γνωρίζετε καλά τον τρόπο, τη συνταγή δηλαδή για μια επιτυχημένη βαφή. Και, για να εξηγούμαστε: δεν θέλει μόνο καλή συνταγή αλλά και χρόνο και χώρο για να κάνετε το σπίτι σας εργαστήριο. Γι αυτό και πριν αποφασίσετε να ανοίξετε το δικό σας, οικιακό εργοστάσιο παραγωγής, ψάξτε το καλά και ενημερωθείτε για τη διαδικασία για να μην έχετε δυσάρεστες εκπλήξεις.  Εγώ προσωπικά το είχα σκεφτεί μια-δυο φορές αλλά μετά το ξανασκέφτηκα και αποφάσισα ότι προτιμώ να τα αγοράζω!  Προς το παρόν! Για το μέλλον, δεν ξέρω! 

Θα τα βρείτε διαθέσιμα σε on-line καταστήματα, κυρίως του εξωτερικού, υπάρχουν όμως και κάποια στην Ελλάδα. Ψάξτε τα και αγοράστε τα. Νομίζω ότι αξίζει και θα σας ξετρελάνουν!